Δημοσίευμα Der Spiegel για το Ελληνικό Δημόσιο

spiegel logo 454180Ρεπορτάζ του Manfred Ertel στη γερμανική εβδομαδιαία πολιτική επιθεώρηση DER SPIEGEL με τίτλο «Ελλάδα: Απόλυτη εξουσία στους πιστωτές»…

«Τα φαινόμενα στην πλατεία Κλαυθμώνος, στο κέντρο της Αθήνας, απατούν. Ο λαμπερός ανοιξιάτικος ήλιος κάνει τις τρεις μπρούτζινες φιγούρες στο «Μνημείο εθνικής συμφιλίωσης» να λάμπουν. Αλλά συχνά οι διαδηλωτές που κάθονται στη βάση του υπενθυμίζουν τον πρωταρχικό σκοπό της πλατείας, της οποίας το όνομα σημαίνει «Πλατεία του θρήνου»: Μέχρι το 1911, όταν το ελληνικό Σύνταγμα κατοχύρωσε τη μονιμότητα όλων των δημοσίων υπαλλήλων, διαδήλωναν οι δημόσιοι λειτουργοί εδώ τον πόνο τους, όταν μετά από κάθε κυβερνητική αλλαγή απολύονταν.

Την εποχή της κρίσης κανείς πλέον δεν είναι μόνιμος, ούτε και στο Δημόσιο. Η ελληνική κυβέρνηση προτίθεται να καταργήσει μέχρι το τέλος του χρόνου τουλάχιστον 4000 θέσεις εργασίας και του χρόνου άλλες 11000. Χωρίς αυτή τη διαβεβαίωση η Τρόικα θα είχε αρνηθεί στην Ελλάδα την εκταμίευση της επόμενης δόσης της δανειακής βοήθειας ύψους 7,5 δις ευρώ μέχρι τον Ιούνιο.

Μέχρι το 2015 αναμένεται να αποχωρήσουν από Αρχές και Υπηρεσίες περίπου 150.000 εργαζόμενοι, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο της τεράστιας κρατικής μηχανής. Ο Κώστας Τσικρικάς, επικεφαλής του ισχυρού συνδικάτου της ΑΔΕΔΥ, απειλεί ήδη την κυβέρνηση με έναν «αγώνα μέχρι τελικής πτώσεως».

Η οργή του στρέφεται κυρίως κατά του Αντώνη Μανιτάκη, 69 ετών. Πέρσι τον Μάιο, μετά την αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης, ο Μανιτάκης εισήλθε μόλις για λίγες εβδομάδες στη μεταβατική κυβέρνηση των υπερκομματικών τεχνοκρατών. Μετά τις επαναληπτικές εκλογές του Ιουνίου ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος, η ΔΗΜΑΡ, πρότεινε τον καθηγητή και διάσημο συνταγματολόγο ως Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης.

Τώρα ο Μανιτάκης είναι αντιμέτωπος με το ηράκλειο έργο του περιορισμού της χονδροειδώς διογκωμένης διοικητικής μηχανής. Όπως λέει: «Θέλω να δώσω πίσω στη χώρα μου τιμή και αξιοπρέπεια. Θέλω να μπορώ κάποτε να λέω στα εγγόνια μου ότι υπάρχουν ακόμη όνειρα και αξίες γι’ αυτά».

Μέχρι να γίνει αυτό, θα πρέπει ωστόσο ο ανώτατος προϊστάμενος του Δημοσίου να απαλλαγεί από πολλές χιλιάδες υπαλλήλους, όπως π.χ. δασκάλους σε πολύ μικρά νησιά, σαν την Αστυπάλαια και το Καστελόριζο που έχουν δεκαπέντε εκπαιδευτικούς για δεκαοκτώ μαθητές. «Ο ελληνικός λαός φέρει ευθύνη για την μοίρα του και πρέπει να καταλάβει ότι μπορεί να επανορθώσει μόνο ο ίδιος», λέει ο Μανιτάκης. Αλλά ο ίδιος δεν τολμά και να απολύσει μαζικά ανθρώπους.

Ο νομικός κάθεται στο γραφείο του, ένας συμπαθής ηλικιωμένος κύριος με γκρι κουστούμι, γύρω του βαριά σκούρα έπιπλα. Ο Μανιτάκης είναι διαφορετικός από τους συνήθεις έλληνες πολιτικούς. Πρακτικά δεν τον βλέπεις ποτέ σε δημόσιες εκδηλώσεις, μένει στο παρασκήνιο και δεν του αρέσει να συνομιλεί με δημοσιογράφους. Μόλις δέκα μήνες αφότου ανέλαβε έδωσε την πρώτη του συνέντευξη.

Ο Μανιτάκης δρα πάντοτε εκ πεποιθήσεως. Τη δεκαετία του ’60 διέφυγε της στρατιωτικής δικτατορίας και σπούδασε στις Βρυξέλλες. Μετά την πτώση της Χούντας επέστρεψε στην Ελλάδα και τάχθηκε αρχικά υπέρ του ευρωκομμουνισμού, ενώ στη συνέχεια παρέμεινε επί δεκαετίες μέχρι σήμερα πιστός στην αριστερή – φιλελεύθερη κοσμοθεωρία του.

Καθηγητές συνάδελφοί του όπως ο συνταγματολόγος Γιώργος Κατρούγκαλος τον κατηγορούν ότι έκλεισε «συμφωνία με το διάβολο»: «Οι συμφωνίες με το διάβολο έχουν πάντοτε κακό τέλος, όχι όμως για τον διάβολο ούτε για την Τρόικα».

Ωστόσο και ο ίδιος ο Μανιτάκης δεν έχει καλά λόγια για τους επιτρόπους λιτότητας της Τρόικας. Αλλά για την Ευρώπη που του παρείχε άσυλο και τον μόρφωσε δεν έχει κάτι άσχημο να πει. Επαινεί τους γάλλους ειδικούς της ευρωπαϊκής task force, οι οποίοι του συμπαραστέκονται στην αναμόρφωση της δημόσιας διοίκησης. Και δεν λέει κακά λόγια για τους Γερμανούς. Αυτό σπανίζει στην Αθήνα αυτόν τον καιρό.

Ωστόσο ο Μανιτάκης παραπονείται για «τις τρομερές εμπειρίες κατά τις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα τις οποίες θα θυμάμαι όσο ζω». Προσθέτει δε ότι έμαθε «να καταλαβαίνω ότι πρέπει να διαπραγματεύομαι ως εκπρόσωπος μιας χρεοκοπημένης χώρας και να έχω απέναντί μου τους εκπροσώπους των πιστωτών, οι οποίοι έχουν την απόλυτη εξουσία».

Καταργεί θέσεις εργασίας και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σεβαστεί η Ευρώπη: «Οι Έλληνες πρέπει να ανακτήσουν την αυτοσυνειδησία τους και οι ταπεινώσεις πρέπει να σταματήσουν».

Απέναντι στους δημόσιους υπαλλήλους του ο Μανιτάκης υποστηρίζει αδιάκοπα ότι θα απολυθούν μόνον οι επίορκοι, όσοι δεν εκτελούν ή εκτελούν άσχημα τα καθήκοντά τους ή κατέλαβαν τη μόνιμη θέση εργασίας τους με ψευδή πιστοποιητικά.

Αλλά φυσικά δεν μπορούν να απολυθούν μόνον αυτοί γιατί για παράδειγμα υπάρχουν υπηρεσίες σαν αυτή με την επωνυμία «Κωπαΐς», η οποία ιδρύθηκε τη δεκαετία του ’50 για να επιθεωρεί την αποξήρανση μιας λίμνης. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1957, αλλά η εν λόγω υπηρεσία απασχολούσε επί 55 χρόνια 30 εργαζόμενους και ουδείς γνωρίζει για ποιο λόγο. Μέχρι τώρα καταργήθηκαν 197 από αυτές τις θέσεις φαντάσματα ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν εκατοντάδες ακόμη.

Υπάρχει όμως και η «εργασιακή διαθεσιμότητα», στην οποία θα τεθούν περίπου 25.000 δημόσιοι υπάλληλοι, ελπίζοντας με πολύ μικρούς μισθούς να χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού. Οι Ευρωπαίοι επόπτες προσδοκούν την κατάργηση σύντομα των περισσότερων απ’ αυτές τις θέσεις εργασίας. Ο Μανιτάκης θα προτιμούσε να χρησιμοποιήσει αυτό το αποθεματικό υπαλλήλων ως αναμονή υπαλλήλων με προσόντα, οι οποίοι είναι περιττοί σε υπηρεσίες σαν την «Κωπαΐδα», αλλά θα μπορούσαν ίσως κάποια στιγμή να χρησιμοποιηθούν σε μια άλλη θέση. Πραγματική κατάργηση θέσεων θα ήθελε να πετύχει μέσω της συνταξιοδότησης.

Όπως λέει ο Μανιτάκης πέρσι συνταξιοδοτήθηκαν 32.000 δημόσιοι υπάλληλοι και τα επόμενα τρία χρόνια αναμένεται να ακολουθήσουν περί τις 90.000. Αυτοί είναι αρκετοί, τονίζει.
Το ότι αναμένεται να υλοποιηθούν περισσότερες από 120.000 από τις απαιτούμενες 150.000 περικοπές θέσεων μόνο μέσω συνταξιοδοτήσεων φαίνεται να είναι υπερβολικά αισιόδοξο. Ωστόσο η Τρόικα αποδέχτηκε αυτούς τους αριθμούς, λέει ο Μανιτάκης. Προφανώς και οι δανειστές θέλουν να πιστεύουν ότι η Ελλάδα με κάποιο τρόπο θα ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της».

spiegel-interview

 

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

images_184-c7a6329097

Βράβευση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Για την πανεπιστημιακή διδασκαλία του τον Δεκέμβριο του 2007.


images_DSC08078

68 Χρόνια από τη σφαγή στο Δίστομο
Εκπροσωπώντας την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο στην Ιστορική επέτειο.

Φωτογραφίες