«Ευρω-ευαγγέλιο» για τη δημόσια διοίκηση

 

 

 

 

Με… γράμμα Βρυξελλών αλλάζει το κράτος, που χρειάζεται να είναι υπερκομματικό

Συνέντευξη: Παναγιώτα Μπίτσικα
Συνέντευξη στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

Ο κ. Αντώνης Μανιτάκης δεν αντιλαμβάνεται σαν μνημονιακή δέσμευση, αλλά ως εθνική ανάγκη τον στόχο για «μια ευέλικτη, παραγωγική και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση» ( Φωτογραφία: INTIME NEWS)

Ούτε δύο εβδομάδες δεν είχαν περάσει από την ημέρα που η υπηρεσιακή κυβέρνηση ανέλαβε να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές όταν έφτασε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια επιστολή από το γραφείο του υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Εμπεριείχε τη διαβεβαίωση ότι τα συμφωνηθέντα με τους εκπροσώπους των δανειστών για τις αναδιαρθρώσεις στη δημόσια διοίκηση θα εφαρμοστούν. Με την υπογραφή του ο υπηρεσιακός υπουργός κ. Αντώνης Μανιτάκης εκ μέρους της κυβέρνησης και της πρωθυπουργού κυρίας Βασιλικής Θάνου συνομολογούσε στο υπό την αιγίδα της Κομισιόν πρόγραμμα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και την αποπολιτικοποίηση της δημόσιας διοίκησης.

 

Η συνέχεια του κράτους αποτυπώνεται, έστω και σχηματικά, σε ανάλογες επιστολές που είχαν στείλει οι προκάτοχοί του κ.κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, Γιώργος Κατρούγκαλος και Χριστόφορος Βερναδάκης ενώνοντας το νήμα που πήραν από την τρικομματική το 2012, με τον κ. Μανιτάκη τότε ως υπουργό στην ίδια θέση.

Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου δεν δυσανασχετεί υπέρμετρα με τον νόμο 4336/2015, το τρίτο Μνημόνιο. Αντιθέτως, «με ικανοποιεί» τονίζει μιλώντας στο «Βήμα», επισημαίνοντας ότι τίθεται το πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης ως επιχειρησιακού μοχλού για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και της κοινωνίας. Δεν αντιλαμβάνεται ως μνημονιακή δέσμευση αλλά ως εθνική ανάγκη τον στόχο για «μια ευέλικτη, παραγωγική και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση».

Βρήκε στα συρτάρια του υπουργείου τον 35σέλιδο «οδικό χάρτη», με τεχνοκρατικές περιγραφές για τα βήματα που προτείνεται να γίνουν. Είναι το αποτέλεσμα της πρόσφατης συμφωνίας των δανειστών με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Αποτελεί συνέχεια των παρεμβάσεων της Task Force, των γάλλων εμπειρογνωμόνων, με τη σφραγίδα από εδώ και πέρα της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας για τις αναδιαρθρώσεις στην Ελλάδα. Εκτιμά ότι το επεξεργασμένο τεχνικά σχέδιο αποτελεί εργαλείο για την αναγκαία, όπως συχνά έχει διατυπώσει, μετάβαση από τη ρητορική του πολιτικού λόγου και των γενικόλογων εξαγγελιών στην οργανωμένη διαχείριση της υλοποίησης μεταρρυθμίσεων.

 Παράλληλα θέτει τα θεμέλια γι’ αυτό που χρειάζεται, σύμφωνα με τον πανεπιστημιακό καθηγητή και υπουργό, η χώρα: εφαρμοσιμότητα των μεταρρυθμίσεων – πρώτα πιλοτική εφαρμογή των παρεμβάσεων και στη συνέχεια νόμοι (όχι πρώτα νόμοι που αποδεικνύονται εκ των υστέρων ανεφάρμοστοι) -, διάκριση της πολιτικής από τις δημόσιες πολιτικές, θεσμική μνήμη και κρατική συνέχεια.

 

Πολιτικά ουδέτερη
Μοιάζει να έχει βάλει προμετωπίδα, με βάση όσα διδάχθηκε έχοντας διατελέσει δις υπουργός στο ίδιο πόστο, ότι «η μεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση πρέπει να είναι υπερκομματική υπόθεση». Συμπληρώνει με νόημα, προφανώς θυμίζοντας το πάλαι ποτέ σύστημα «5-3-1» της τρικομματικής κυβέρνησης στις τοποθετήσεις σε διοικητικές θέσεις ευθύνης: «Υπερκομματική, όχι διακομματική με ποσοστώσεις…». Ο κ. Μανιτάκης περιγράφει συζητήσεις που έχει με στελέχη της διοίκησης τις οποίες συνοψίζει στη διαπίστωση ότι χρειάζεται εκ θεμελίων μεταρρύθμιση «σε ένα κράτος φαυλοκρατικό και πελατειοκρατικό». Θεωρεί ότι η Ελλάδα πάσχει από «υπερβολική πολιτικοποίηση, κομματικοκρατία». Επαναλαμβάνει συνεχώς τη φράση «το κράτος πρέπει να έχει συνέχεια». Επιμένει ότι «δεν είναι δυνατόν να εξαρτάται από κόμματα και συνδικαλιστές ο δημόσιος υπάλληλος. Δεν είναι δυνατόν κάθε φορά που αλλάζει κυβέρνηση να αλλάζουν οι γενικοί γραμματείς των υπουργείων – είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης – ή οι γενικοί διευθυντές να μην επιλέγονται με κριτήρια διαχειριστικής ικανότητας και στη συνέχεια να υπάρχει συνεχής αξιολόγηση με βάση την απόδοση».

Κάπως έτσι ο κ. Μανιτάκης καταλήγει να συμφωνήσει με τον όρο περί «απολιτικοποίησης» που θέτει το Μνημόνιο, αν και ο ίδιος προτιμά το «πολιτικά ουδέτερη δημόσια διοίκηση ή αλλιώς ακομμάτιστο κράτος». Οταν του επισημάνθηκε ότι μιλάει με ευκολία για «ουδέτερη διοίκηση», σημείωσε ότι τη γενική πολιτική τη χαράσσει η εκάστοτε κυβέρνηση, όμως στη διαμόρφωσή της συμβάλλει και η διοίκηση. «Οι προϊστάμενοι στο Δημόσιο πρέπει να μάθουν να σχεδιάζουν δημόσιες πολιτικές» τονίζει.

 

«Υπάρχει βάλτωμα»
Δεν έχει ξεχάσει την εμπειρία του στον υπουργικό θώκο από το 2012 ως το καλοκαίρι του 2013. Τι είδε επιστρέφοντας δύο χρόνια μετά στην ίδια θέση; «Διαπίστωσα ότι όλη η ροή των μεταρρυθμίσεων δεν έθιξε τη διοίκηση, που παραμένει παραλυμένη, γραφειοκρατική και διαλυμένη. Υπάρχει βάλτωμα».

Εχει την πεποίθηση ότι οι αλλαγές στη δημόσια διοίκηση απαιτούν προοπτική πενταετίας. Χαρακτηρίζει μη πραγματοποιήσιμες τις προθεσμίες που έχει το νέο Μνημόνιο αλλά κρίνει ότι τέθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «λόγω της αγωνίας της για την εφαρμογή τους μέσα στο κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας».

«Η προσωπική μου αγωνία είναι να γίνουν ομαλές εκλογές και να βγει μια κυβέρνηση σταθερή, με την ευρύτερη δυνατή κοινοβουλευτική και εκλογική πλειοψηφία, η οποία θα κάνει τις μεταρρυθμίσεις που χρειαζόμαστε» επισημαίνει και συμπληρώνει: «Οι εκλογές αυτές έχουν υπαρξιακό χαρακτήρα και για το κράτος και για την οικονομική μας επιβίωση. Χρειάζεται διακυβέρνηση και παραγωγή (αγαθών – πλούτου)».

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

images_184-c7a6329097

Βράβευση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Για την πανεπιστημιακή διδασκαλία του τον Δεκέμβριο του 2007.


images_DSC08078

68 Χρόνια από τη σφαγή στο Δίστομο
Εκπροσωπώντας την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο στην Ιστορική επέτειο.

Φωτογραφίες