Η κατάρρευση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος

Η κατάρρευση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος, με επίκεντρο τη κρίση αξιοπιστίας της πολιτικής, την εποχή της αλληλο-εξαρτώμενης, παγκόσμια, και επιμερισμένης, ευρωπαϊκά, κυριαρχίας1

του Αντώνη Μανιτάκη

Περίληψη: Στη μελέτη αυτή, που συντάχθηκε στις αρχές του 2012, με αφορμή συνέδριο αφιερωμένο στη μνήμη του Δημήτρη Τσάτσο, ο συγγραφέας επανερχόμενος ουσιαστικά σε προγενέστερες, δημοσιευμένες θέσεις του, υποστηρίζει ότι από το «Μνημόνιο» του 2010, ήδη, σηματοδοτείται το τέλος του μεταπολιτευτικού πολιτικού παραδείγματος με χαρακτηριστικά συμπτώματα τη κατάρρευση του πολιτικού και κομματικού συστήματος, κυρίως του δικομματισμού, εν μέσω όμως σταθερού και ανθεκτικού κοινοβουλευτικού πολιτεύματος. Η Ελλάδα μπαίνει στη νέα εποχή της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας της αγοράς, υπό τη αυστηρή δημοσιονομική επιτήρηση της ΕΕ και με ένα άτεγκτο και βίαιο πρόγραμμα λιτότητας καθώς και πρωτοφανούς δημοσιονομικής προσαρμογής τελώντας σε καθεστώς πλήρους χρεοκοπίας αλλά και πλήρους απώλειας της δημοσιονομικής της κυριαρχίας. Η δημοσιονομική, αστυνομική, επιτήρηση της Ελλάδος, από διεθνείς Οργανισμούς, την ΕΕ και το ΔΝΤ όχι μόνο της οικονομίας της αλλά και της κοινωνικής της ζωής, φαίνεται να αποκτά δομικά χαρακτηριστικά, να έχει προοπτική και διάρκεια και να συναρτάται απόλυτα με την ιδιότητά της ως μέλους της ευρωζώνης. Εισάγει σε μια νέα κανονικότητα, που όλα δείχνουν ότι παγιώνεται. Δεν αποτελεί πάντως μια κατάσταση εξαιρετική και παροδική που θα κάποτε θα φύγει για να επανέλθει η χώρα στην παλιά κανονικότητα. Η νέα πολιτική εποχή που ανατέλλει θα διαφέρει σίγουρα από την μεταπολιτευτική. Δεν μπορεί να κτιστεί ωστόσο σε νέες πολιτειακές βάσεις, αν δεν οικοδομηθεί μια νέα σχέση πολιτικής εμπιστοσύνης, πολιτικής εξουσίας και εκλογικού σώματος ή λαού. Η ανάκτηση της αξιοπιστίας της πολιτικής συνολικά και του κύρους της πολιτικής αντιπροσώπευσης αποτελεί το κλειδί επιβίωσης και αναγέννησης της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας μας.

savalas_meletesΤο κείμενο αυτό πρωτο-δημοσιεύτηκε στις Μελέτες στη μνήμη του Δημήτρη Τσάτσου, «Δημοκρατία, Σύνταγμα, Ευρώπη στην εποχή της κρίσης», Σαββάλας, 2012 σ. 145-162.

Διαβάστε όλο το άρθρο

1 Η μελέτη αφιερώνεται στη μνήμη του Δημήτρη Τσάτσου για την συμβολή του ειδικά στη ανάδειξη της «αξιοπιστίας» της πολιτικής και των θεσμών, ως στοιχείου συστατικού της νομιμοποίησής τους. Η αναξιοπιστία της πολιτικής είναι, κατά τη γνώμη μου, το πλέον χαρακτηριστικό γνώρισμα της παρούσας κρίσης νομιμοποίησης της πολιτικής, κάτι που είχε έγκαιρα επισημάνει και αναλύσει ο Δημήτρης. Την τεράστια συμβολή του στην ελληνική και γερμανική επιστήμη του Συνταγματικού Δικαίου είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω στο δημόσιο έπαινο που εκφώνησα κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εδώ απλώς αναπληρώνω, με την ευκαιρία του τιμητικού τόμου, μια παράλειψη του επαίνου εκείνου, επειδή, πιστεύω, ότι αποτελεί για τον ίδιο μια μετά θάνατον δικαίωση της τότε επιστημονικής του ανησυχίας. Τέλος, η μελέτη αυτή του ανήκει και για ένα άλλο πρόσθετο λόγο, διότι διείδε και μελέτησε, από τους πρώτους, τις ιστορικές και θεσμικές αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τόνισε ότι η ενωμένη Ευρώπη δεν μπορεί παρά να είναι, ταυτόχρονα, Ευρώπη και των κρατών και των λαών.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

images_184-c7a6329097

Βράβευση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Για την πανεπιστημιακή διδασκαλία του τον Δεκέμβριο του 2007.


images_DSC08078

68 Χρόνια από τη σφαγή στο Δίστομο
Εκπροσωπώντας την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο στην Ιστορική επέτειο.

Φωτογραφίες