Ομιλία Απολογισμού Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης

Αποχαιρετισμός στα όπλα

Στρατηγικός στόχος αυτού του Υπουργείου, μόνιμος και σταθερός, διαρκής και διαχρονικός, δεν μπορεί να είναι άλλος από την αντιμετώπιση του τέρατος της γραφειοκρατίας.
Με αυτήν τη στρατηγική προ οφθαλμών, θέσαμε ως άμεσο επιχειρησιακό στόχο την ριζική αναδιάρθρωση των διοικητικών δομών, των διοικητικών μονάδων, «κατασκευάζοντας» νέους οργανισμούς με σκοπό οι δομές της δημόσιας διοίκησης να σμικρυνθούν, να συμμαζευτούν, να μικρύνουν σε όγκο, να γίνουν πιο ευέλικτες και πιο λειτουργικές.

Διοίκηση πιο μικρή, πιο ευέλικτη και πιο λειτουργική: αυτόν το στόχο σχεδιάσαμε, τον αποτυπώσαμε σε οργανογράμματα για όλα τα Υπουργεία και αρχίσαμε να τον εφαρμόζουμε.

Ολοκληρώσαμε τις εκθέσεις-μελέτες αξιολόγησης των δομών, τις εγκρίναμε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Μεταρρύθμισης και τώρα άρχισαν να εφαρμόζονται από τα όργανα της διοίκησης.

Καταστρώθηκαν σε όλα τα Υπουργεία τα περιγράμματα αποστολών και αρμοδιοτήτων, και βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης τους.
Η ανακατανομή των θέσεων στις νέες διευθύνσεις προχωρά κανονικά, σύμφωνα με τους ανώτατους αριθμούς θέσεων που έχουν διαμορφωθεί σε συνεργασία με τους εμπειρογνώμονες της Task Force.
Οι νέοι Οργανισμοί των Υπουργείων ετοιμάζονται πυρετωδώς και τα προεδρικά διατάγματα συντάσσονται.
Και όλα αυτά από την ίδια την διοίκηση, από τους ίδιους τους δημοσίους υπαλλήλους, χωρίς μελέτες τεχνικών γραφείων, χωρίς προκηρύξεις έργων εκατομμυρίων, χωρίς ένα ευρώ.

Η αναδιάρθρωση της διοίκησης ξεκίνησε και προχωρά από τους ίδιους τους δημοσίους υπαλλήλους και εφαρμόζεται από την διοίκηση την ίδια και τους Γενικούς Διευθυντές.

Η διοίκηση οικειοποιείται τη Μεταρρύθμιση, η ίδια την εφαρμόζει, ως δικό της δημιούργημα. Αυτό είναι το νέο, το καινοφανές, αυτό είναι σταθερό και ριζωμένο στοιχείο που υπόσχεται συνέχεια και διάρκεια.

Οι νέες δομές, μόλις εφαρμοστούν, θα είναι πιο ευέλικτες. Θα είναι καταρχάς πιο μικρές σε όγκο, κατά 30% με 40%, θα είναι πιο λειτουργικές, γιατί θα είναι προσανατολισμένες στους στρατηγικούς σκοπούς και επιχειρησιακούς στόχους των διευθύνσεων όπως περιγράφονται στα περιγράμματα αποστολών και αρμοδιοτήτων, θα είναι απαλλαγμένες από το φορμαλιστικό βάρος των προεδρικών διαταγμάτων.

Η πιο σημαντική καινοτομία πάντως του μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος βρίσκεται στην αναβάθμιση του ρόλου των Γενικών Διευθυντών και στη νέα σχέση που επιχειρείται να εγκαθιδρυθεί μεταξύ πολιτικής εξουσίας και διοίκησης. Μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και σεβασμού των διακριτών ρόλων: τις πολιτικές τις καθορίζει ο Υπουργός και τις υλοποιεί πιστά ο Γενικός Διευθυντής. Το πολιτικό γραφείο του Υπουργού δεν δικαιούται να παρεμβαίνει ούτε να παρεμβάλλεται ως ενδιάμεσος αναγκαίος και προστακτικός.

Οι Γενικοί Διευθυντές είναι η εγγύηση της θεσμικής μνήμης του κράτους. Οφείλουμε να αποκαταστήσουμε τον θεσμικό ρόλο και το κύρος των Γενικών διευθυντών. Αυτοί είναι οι μάνατζερ της διοίκησης, από αυτούς εξαρτάται το μέλλον και η αποτελεσματική λειτουργία της. Αυτοί μόνον μπορούν να αντιπαλέψουν τη φαυλότητα και την πελατοκρατεία. Υπό την προϋπόθεση, βέβαια, και οι ίδιοι να γίνουν επιχειρησιακοί και αποτελεσματικοί.

Και σε αυτό θα συμβάλλει το σύμφωνο ή συμβόλαιο αποδοτικότητας που προβλέπουμε να συναφθεί στο νέο νόμο.

Σας εγχειρίζω λοιπόν το νέο σχέδιο νόμου ως απόδειξη και επικύρωση αυτού που έχει γίνει.

Για μας, ο σχεδιαζόμενος νόμος δοκιμάζεται πρωτίστως στην πράξη, προετοιμάζεται, δουλεύεται, τίθεται υπόψη των βουλευτών πριν πάει στη Βουλή, συζητείται δημόσια. Και χαίρομαι που δεν έσπευσα να τον καταθέσω, ακριβώς για να τον έχει υπόψη του ο διάδοχός μου και να τον προσαρμόσει ώστε να γίνει ένας νόμος κοινής αποδοχής, για να έχει μέλλον η μεταρρύθμιση και να μην αλλάζει μόλις αλλάζει ο υπουργός.

Αυτό το έργο και αυτή την μεθοδολογία σας καταθέτω, αυτά αφήνουμε ως θεσμική παρακαταθήκη.

Το πιο σημαντικό κομμάτι, το πιο ακριβό, είναι αυτό που σας ανέφερα. Μόνο που το Υπουργείο δεν αρκέστηκε σε αυτό. Ασχολήθηκε όλο αυτό το διάστημα και με το μεγάλο κεφάλαιο της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού.
Επιγραμματικά μόνον αναφέρω: κινητικότητα και αξιολόγηση προσωπικού, πειθαρχική ευθύνη και δεοντολογία.

Αξιολόγηση προσωπικού: ενεργοποιήθηκε η αξιολόγηση αποδοτικότητας βάσει στοχοθεσίας, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία. ‘Ηδη έχουμε σε όλα τα υπουργεία τον καθορισμό στόχων και δεικτών αποδοτικότητας. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της διοίκησης και σε αυτό θα ήθελα να στρέψετε την προσοχή σας, κύριε Υπουργέ. Στην εγκαθίδρυση της αξιολόγηση με βάση την αποδοτικότητα. Είναι η μεγάλη και αναγκαία πρόκληση. Υπάρχει σημαντική προεργασία και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, υπάρχει έτοιμο προεδρικό διάταγμα. Χρειάζεται αυτά να εφαρμοστούν με υπομονή και επιμονή στο στόχο.

Για την πειθαρχική ευθύνη έχει γίνει σημαντική πρόοδος με την συγκρότηση και λειτουργία των πειθαρχικών συμβουλίων. Καθώς και με την ενίσχυση του ελεγκτικού ρόλου των επιθεωρητών δημόσιας διοίκησης, οι οποίοι προχθές μόλις κατάθεσαν έκθεση ελέγχου τήρησης ωραρίου και αδικαιολογήτων απόντων – την οποία και σας εγχειρίζω.

Τέλος, έρχομαι στο μεγάλο κεφάλαιο της Κινητικότητας, στον στρατηγικό στόχο της ορθολογικής ανακατανομής ενός ανορθολογικά κατανεμημένου προσωπικού. Η Κινητικότητα είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τη διοικητική μεταρρύθμιση.

Έχουμε ως παρακαταθήκη, ως πρώτο επιτυχημένο δείγμα γραφής, την επιτυχή εμπειρία των δύο χιλιάδων υπαλλήλων αορίστου χρόνου, που μετακινήθηκαν χωρίς καμία απόλυση και κάλυψαν πολλά και πραγματικά κενά σε ευαίσθητες υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση του πολίτη. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε. Μένουν μερικοί ακόμη υπάλληλοι να δουν την μετακίνησή τους δημοσιευμένη στο ΦΕΚ. Είμαι σίγουρος ότι θα υπογράψετε, αν χρειαστεί, τη μετακίνησή τους.

Η μετακίνηση τώρα άλλων 25.000 υπαλλήλων είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα με πολλά και καίριας σημασίας, θεσμικά και πολιτικά διακυβεύματα.

Το ζητήσαμε και το προτείναμε εμείς. Το σχεδιάσαμε όσο μπορέσαμε ολοκληρωμένα και πολύ προσεκτικά, ώστε να πετύχουμε τα μέγιστα και ομαλά αποτελέσματα για το καλό της διοίκησης, των υπαλλήλων και της κοινωνίας, για να αποφύγουμε λάθη και βιαστικές κινήσεις. Χρειάζεται πολλή προσοχή και πολύ καλή προετοιμασία, αν θέλουμε να είμαστε ως χώρα και ως πολιτική εξουσία σοβαροί και υπεύθυνοι, αν πονάμε τον τόπο και δεν κραυγάζουμε καταγγέλλοντας, γιατί από την επιτυχή ή όχι έκβαση αυτού του εγχειρήματος εξαρτάται το μέλλον της διοικητικής μεταρρύθμισης – και επιτρέψετε να σας, και η πολιτική σταθερότητα του τόπου.

 

Θα πρέπει, λοιπόν, ενωμένοι, κύριε Υπουργέ, κυρία Υπουργέ, να δώσουμε να καταλάβουν οι τεχνοκράτες-ελεγκτές της Τρόικας ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές στο δημόσιο δεν εξισώνονται με τις απολύσεις και ότι δεν θα αποκτήσουμε δια μαγείας ευέλικτη και αποτελεσματική διοίκηση επειδή θα απολυθούν άκριτα και εν είδει τιμωρίας για την φαυλότητα του παρελθόντος 15.000 χιλιάδες υπάλληλοι χωρίς κριτήρια, χωρίς κανόνες, χωρίς αξιολόγηση.

Τώρα, απέναντι στην Τρόικα, ας καταστρώσουμε μια εθνική στρατηγική διαπραγμάτευσης. Ας συνεννοηθούμε μεταξύ μας και ας αντικρούσουμε με πειστικά επιχειρήματα, ενωμένοι και συντονισμένοι, καλά προετοιμασμένοι και με επιμονή, το αίτημα να αναχθεί η μετακίνηση 12.500 χιλιάδων υπαλλήλων σε προαπαιτούμενη ενέργεια – διακινδυνεύοντας μεταξύ άλλων και απρόβλεπτες δικαστικές περιπέτειες. Αυτό κινδυνεύει να γίνει, πιστέψτε με, η ταφόπλακα της Κινητικότητας.

Τους συνεργάτες θα τους ευχαριστήσω κατ΄ ίδιαν και όλο το γραφείο δεν θα ήθελα δημόσια να τους εκθέσω. Αυτοί ήταν το πρόσωπό μου, αυτοί με στήριζαν αυτοί έβγαζαν όλη τη δουλειά, αυτοί υπέφεραν και υπέμειναν τα πάντα, τα νεύρα μου, τις εκρήξεις μου, τον θυμό μου, τις προσβολές μου, τον αυταρχισμό μου. Δεν ξέρω αν η αγάπη που μου έδειξαν και τρέφω γι΄αυτούς μπορεί να απαλύνει αυτά που υπέστησαν. Ελπίζω να διδάχτηκαν κοντά αυτό για μένα είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση.

 Και τέλος, οφείλω ευχαριστίες στον Γενικό Γραμματέα, τον Δημήτρη Στεφάνου. Το αστραφτερό διαμάντι, διαχρονικής αξίας, πιστός, συνετός, μοναδικός διαπραγματευτής, εγγυητής της συνέχειας και της θεσμικής μνήμης, σύμβουλος πολιτικός, σύμβουλος θεσμικός.
Τα πάντα οφείλονται σε αυτόν. Η διοίκηση του οφείλει πολλά, ο πολιτικός κόσμος. Η Πολιτεία βρήκε στο πρόσωπό του έναν πολύτιμο υπηρέτη, η πατρίδα ένα αντάξιό της τέκνο, η διοίκηση ένα στέλεχος μοναδικό. Και όσοι τον γνώρισαν και τον αγάπησαν, έναν φίλο.
Εγώ, ως δάσκαλός του Συνταγματικού Δικαίου, βρήκα σε αυτόν έναν δάσκαλο. Κοντά του ένοιωσα τι σημαίνει γηράσκω αεί διδασκόμενος.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ

images_184-c7a6329097

Βράβευση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Για την πανεπιστημιακή διδασκαλία του τον Δεκέμβριο του 2007.


images_DSC08078

68 Χρόνια από τη σφαγή στο Δίστομο
Εκπροσωπώντας την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο στην Ιστορική επέτειο.

Φωτογραφίες